Η ανάπτυξη δεν παραγγέλνεται

Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση προβάλλεται και κυριαρχεί ένα ζητούμενο από τα προγράμματα των κομμάτων. Σε αυτές τις εκλογές το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη...

Λες και έχουν περάσει αιώνες από το σημείο που η χώρα έγερνε δίπλα στο χείλος του γκρεμού. Λες και έχουν περάσει αιώνες που η Ελληνική Δημοκρατία είχε μία από τις πιο αναξιόπιστες σφραγίδες στις διεθνείς αγορές, προφανώς όχι εξαιτίας δηλώσεων, αλλά εξαιτίας της επιχείρησης εξαπάτησης που είχε στήσει η Νέα Δημοκρατία. Λες και δεν ήταν η Νέα Δημοκρατία που άφησε την χώρα το 2009 με αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης – ύφεση – ήδη από το 2008. Λες και δεν ήταν τα κόμματα της αριστεράς που αντιδρούσαν σε κάθε προσπάθεια αλλαγής και μεταρρυθμίσεων. Λες και δεν ήταν τα κόμματα της ακροδεξιάς που έχουν σηκώσει τ’ άρματα και εκμεταλλεύονται την κρίση για να μολύνουν την Ελληνική κοινωνία με εθνικιστικές κορώνες και μισαλλοδοξία.

Σε αυτή την πολιτική σκηνή όλοι εμφανίζονται ωσάν να μην γνωρίζουν τίποτα για το έγκλημα και με πολλά υποσχόμενο ύφος επιδίδονται σε έναν τηλεμαραθώνιο αναπτυξιακών προθέσεων. Προθέσεων, όμως, μόνο, γιατί θέσεις και προτάσεις δεν ακούμε.

Θα έλεγα μάλλον ακούμε το αντίθετο. Ήδη πολλοί έχουν αρχίσει να μοιράζουν τα πρώτα ευρώ πρωτογενούς πλεονάσματος του προϋπολογισμού. Καταδικάζοντας βεβαίως τις πολιτικές και τις δύσκολες αποφάσεις που οδήγησαν σε αυτό. Λες και η ανάπτυξη θα μπορούσε ποτέ να έλθει σε μία χώρα που το κράτος καταρρέει και είναι έτοιμο να συμπαρασύρει μαζί του όλη την οικονομία.

Λες και ο επενδυτής, που χρειάζεται να έλθει στην χώρα για να δημιουργήσει νέα οικονομική δραστηριότητα και θέσεις εργασίας, θα εμπιστευόταν ποτέ τα κεφάλαιά του σε ένα κράτος που όλοι οι διεθνείς οργανισμοί χαρακτήριζαν ως υποψήφιο για χρεοκοπία. Κλείνουμε τα μάτια στο πραγματικό γεγονός ότι ο πατριωτισμός και η αγάπη για την Ελλάδα, δεν στάθηκε ικανό αντιστάθμισμα για τους Έλληνες καταθέτες – όχι μόνο αυτούς που απέσυραν τις καταθέσεις τους στο εξωτερικό, αλλά και αυτούς που τις απέσυραν στα σπίτια τους.

Αν θέλουμε να λέμε την αλήθεια στους πολίτες. Αν θέλουμε σε αυτές τις δύσκολες ώρες οι πολίτες να εμπιστευθούν ξανά στο κράτος και στην πολιτική, δεν μπορούμε να παρουσιάζουμε τα προβλήματα επιλεκτικά. Και σίγουρα δεν μπορούμε να επιχειρούμε να εξαπατήσουμε τους πολίτες παρουσιάζοντας μαγικές λύσεις που δεν βασίζονται πουθενά.

Όταν μιλάμε για ανάπτυξη, μιλάμε για αύξηση του εισοδήματος και θέσεις δουλειάς για τον κόσμο που η ύφεση και τα πραγματικά προβλήματα έστειλαν στην ανεργία. Όποιος έστω και μία φορά στη ζωή του έχει προσπαθήσει να χτίσει κάτι από το μηδέν, ένα μικρό μαγαζί, ένα γραφείο, μια επιχείρηση και όποιος έστω και μία φορά στη ζωή του έχει προσπαθήσει για καλύτερες προοπτικές στην εργασία του μπορεί να βεβαιώσει μόνο ένα πράγμα: Η ανάπτυξη δεν παραγγέλνεται.

Η ανάπτυξη θέλει πρώτα από όλα εμπιστοσύνη στο κράτος. Και η εμπιστοσύνη κατακτιέται όταν πάψει ο πολίτης να βλέπει ένα κράτος που του παίρνει τους φόρους, του ζητάει συνέπεια, αλλά το ίδιο δεν του δίνει ποτέ λογαριασμό. Άρα διαφάνεια και αξιοκρατία. Δύο έννοιες για τις οποίες τα τελευταία δύο χρόνια δεν φοβηθήκαμε να θέσουμε στην υπηρεσία τους πρωτοποριακά εργαλεία. Η «διαύγεια», το opengov, η απογραφή, η ενιαία αρχή πληρωμής, το νέο σύστημα προαγωγής στο δημόσιο, η απογραφή των συνταξιούχων και των δικαιούχων επιδομάτων, η συστηματική καταγραφή και δημοσιοποίηση των δημοσίων δαπανών, η επέκταση των ηλεκτρονικών φορολογικών υπηρεσιών, η ηλεκτρονική υποβολή για έκδοση περιβαλλοντικής και οικοδομικής άδειας είναι εργαλεία που οι τιμητές της ανάπτυξης σήμερα είτε χαρακτηρίζουν ως καθυστέρηση είτε δεν μπήκαν ποτέ στον κόπο να αναπτύξουν. Γιατί; Μάλλον γιατί γι αυτούς η ανάπτυξη δεν περνάει μέσα από ένα πλαίσιο διαφάνειας και εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολίτη, αλλά μέσα από σύστημα απευθείας συναλλαγής μεταξύ του πολίτη ή του επιχειρηματία και των κομματικών υπασπιστών.

Η ανάπτυξη προφανώς θέλει και κίνητρα και εργαλεία για να διευκολυνθούν οι επενδύσεις. Αλήθεια όλοι αυτοί, που εισηγούνται ότι η μείωση του συντελεστή φορολόγησης των κερδών αρκεί από μόνη της για να κάνει την Ελλάδα επενδυτικό παράδεισο, έχουν εκτιμήσει πόσες επενδύσεις έφερε η μείωση του συντελεστή αυτού από το 25% στο 20% τα τελευταία δύο χρόνια; Προφανώς είναι κίνητρο. Αλλά από μόνο του δεν αρκεί. Χρειάζεται και μια τραπεζική αγορά – για τη στήριξη της οποίας απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η σταθερότητα της οικονομίας – αλλά και η αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων. Οι «υπέρμαχοι» της ανάπτυξης από την Νέα Δημοκρατία μήπως θυμούνται σε ποσοστό απορρόφησης είχαν αφήσει το ΕΣΠΑ, πόσες επενδύσεις ήταν μπλοκαρισμένες σε κάθε είδους αδειοδοτική δραστηριότητα του δημοσίου; Εγώ μπορώ να μιλήσω με παραδείγματα από το ΥΠΕΚΑ.

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα για έργα στους κατεξοχήν τομείς που ακόμη και μέσα στην κρίση προσελκύουν επενδύσεις και δημιουργούν θέσεις δουλειάς είχε απορρόφηση σχεδόν 0%. Οι φάκελοι που εκκρεμούσαν για περιβαλλοντική αδειοδότηση ήταν χιλιάδες, και χωρίς καμία προοπτική να προχωρήσουν σε λιγότερο από χρόνο. Η υπερπλήρωση του προϋπολογισμού του ΕΠΠΕΡΑΑ με ώριμα έργα και η απορρόφηση πάνω από το 25% των πόρων του προγράμματος σε πραγματικές επενδύσεις, το ξεμπλοκάρισμα μερικών εκατοντάδων επενδύσεων στην περιβαλλοντική αδειοδότηση και η πλήρης μεταρρύθμιση του πλαισίου για να γίνει πιο εύκολη και πιο ουσιαστική είναι αποτελέσματα δύο χρόνων σκληρής δουλειάς, συνεργασίας, ακόμη και ρήξεων που οι παρουσιαστές των αναπτυξιακών προθέσεων στον εκλογικό μας τηλεμαραθώνιο ούτε τολμούν να περιγράψουν.

Δημιουργούν ψευδαισθήσεις όσοι μιλούν για την ανάπτυξη θεωρώντας ότι μπορεί να έλθει με οτιδήποτε γνωρίζαμε έως τώρα και με τις μεθόδους που γνωρίζαμε έως τώρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η προσήλωση στην οικοδομική δραστηριότητα. Φυσικά χρειάζεται να αναζωογονηθεί η οικοδομή και οι κατασκευές. Αλλά μέσα σε ένα εντελώς νέο πλαίσιο που υποστηρίζει και τους στόχους της χώρας για την κλιματική αλλαγή, την εξοικονόμηση ενέργειας, την περιβαλλοντική προστασία. Η χώρα διαθέτει χιλιάδες νέους μηχανικούς – πολλοί από αυτούς αναζητούν σήμερα την τύχη τους στο εξωτερικό – απολύτως ικανούς να υποστηρίξουν τον χώρο των κατασκευών παράγοντας νέα τεχνογνωσία και προστιθέμενη αξία για τον κλάδο και την χώρα. Ακόμη και αυτό όμως είναι μια δύσκολη επιλογή σε μία χώρα που είχε εθιστεί στην αντιπαροχή και στην τσιμεντοποίηση. Οι περιορισμοί και τα κίνητρα που εντάξαμε για τις νέες οικοδομές και τις ενεργειακά φιλικές κατασκευές σε δημόσια και ιδιωτικά κτήρια δεν έγιναν χωρίς ρήξεις. Η προώθηση των χωροταξικών και των ρυθμιστικών σχεδίων δεν είναι ανώδυνη διαδικασία. Οι δασικοί χάρτες που για πρώτη φορά στην ιστορία του τόπου καταρτίζονται και αναρτώνται όσο κι αν όλοι θεωρούμε ότι είναι εξέχουσας σημασίας δυσαρέστησαν πολύ κόσμο.

Και έρχομαι σε μία ακόμη ψευδαίσθηση και παραπλάνηση γύρω από την ανάπτυξη. Η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας που μπορεί να μας βγάλει από την κρίση μόνο με μια ευχή. Δυστυχώς δεν είναι έτσι. Το δημόσιο μέχρι πρόσφατα δεν ήξερε καν τι κατέχει. Δεν υπήρξε ποτέ πριν το 2010 ένα σοβαρό σχέδιο και ένα σοβαρό πλαίσιο για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Η απογραφή των περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου, η δημιουργία του Ταμείου Αξιοποίηση της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων όσο αυτονόητες κι αν ακούγονται, αποτελούν μεγάλες τομές. Το να φτάσει η Ελλάδα της κρίσης να έχει 18 υποψήφιους επενδυτές για την ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ, 9 υποψήφια επενδυτικά σχέδια για το Ελληνικό, 8 ενδιαφερόμενους από τις μεγαλύτερες εταιρίες στον κόσμο για την έρευνα υδρογονανθράκων, έτοιμο σχέδιο για την αξιοποίηση των λιγνιτικών μονάδων σε μια απελευθερωμένη αγορά ενέργειας, το Πρόγραμμα «Ήλιος» στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι η παρακαταθήκη μιας διετούς προσπάθειας που περιλαμβάνει θυσίες, συνεργασία, σκληρή δουλειά, δύσκολες επιλογές, νομοθετικές παρεμβάσεις, ευθύνη και κόστος.

Μαγική συνταγή για την ανάπτυξη δεν υπάρχει. Ούτε υπάρχει ένας Μεσσίας με ειδική πρόσβαση στην ανάπτυξη για να πολλαπλασιάσει τα καρβέλια. Η ανάπτυξη σε μια χώρα που άφησε δεκαετίες να περάσουν χωρίς να θεμελιώσει και να θωρακίσει την ικανότητά της να ζει από τις δικές της δυνάμεις και από τη δική της παραγωγική ικανότητα και στηρίχθηκε στα δανεικά, δεν μπορεί να έρθει χωρίς δουλειά, χωρίς επιλογές, χωρίς ρήξεις. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να δούμε την χώρα μας να στέκεται πραγματική αυτοδύναμη και τους πολίτες αυτού του τόπου να ανακτούν την προοπτική και τις προσδοκίες τους για το μέλλον.

smartpost.gr